روایت یک ایده؛ چگونه تجربه فاندرهای تراز اول کشور به هرمزگان رسید

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های پارک علم و فناوری هرمزگان و مرکز رشد جامع این مجموعه، یافتن راهکارهایی برای کوتاه‌تر کردن مسیر رشد و تجاری‌سازی شرکت‌های فناور، کاهش هزینه‌های آزمون‌وخطا و افزایش اثربخشی حمایت‌های اکوسیستم نوآوری بوده است؛ دغدغه‌ای که در نهایت به شکل‌گیری ایده‌ای برای انتقال تجربه بنیان‌گذاران و مدیران کسب‌وکارهای تراز اول کشور به هرمزگان منجر شد.

به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل پارک علم وفناوری هرمزگان؛ دکتر صادق صمصام‌پور، مدیر مرکز رشد جامع پارک علم و فناوری هرمزگان، در تجربه‌نگاری خود از این مسیر می‌گوید: در تعامل مستمر با شرکت‌ها و تیم‌های فناور، به این جمع‌بندی رسیدیم که بسیاری از این مجموعه‌ها الزاماً با کمبود دانش تخصصی مواجه نیستند؛ بلکه چالش اصلی آن‌ها در بسیاری از موارد، کمبود تجربه در شناخت بازار، تصمیم‌گیری، فروش، توسعه کسب‌وکار، مدیریت منابع و نگاه استراتژیک است.

به گفته وی، همین مسئله زمینه شکل‌گیری ایده برگزاری مجموعه‌ای از کارگاه‌ها با حضور بنیان‌گذاران و مدیران کسب‌وکارهای موفق کشور را فراهم کرد؛ برنامه‌ای که هدف آن فراتر از آموزش‌های تئوریک بود و تلاش داشت تجربه واقعی افرادی را به اکوسیستم نوآوری هرمزگان منتقل کند که خود مسیر پرچالش «ایده تا بازار» را طی کرده‌اند.

از آموزش تئوریک تا انتقال تجربه واقعی

صمصام‌پور با اشاره به رویکرد این برنامه اظهار کرد: تصمیم ما این بود که به جای تکرار آموزش‌های صرفاً تئوریک، افرادی را به هرمزگان دعوت کنیم که خودشان مسیر واقعی ساخت و توسعه یک کسب‌وکار را تجربه کرده‌اند؛ افرادی که با شکست مواجه شده‌اند، تصمیم‌های دشوار گرفته‌اند، بازار ساخته‌اند و چالش‌های واقعی رشد یک شرکت را از نزدیک لمس کرده‌اند.

وی، دلیل تمرکز این طرح بر حضور فاندرها را نیز نگاه جامع آن‌ها به کسب‌وکار دانست و افزود: بنیان‌گذار بخش مهمی از DNA یک کسب‌وکار را با خود حمل می‌کند. او ناگزیر است هم‌زمان بازار، محصول، منابع انسانی، فروش، سرمایه، فناوری و آینده کسب‌وکار را ببیند. انتقال چنین نگاه جامع و چندبعدی، همواره از مسیر آموزش‌های کلاسیک امکان‌پذیر نیست.

بر همین اساس، مجموعه‌ای از کارگاه‌های تخصصی با حضور بنیان‌گذاران و مدیران کسب‌وکارهای موفق کشور طراحی و اجرا شد؛ برنامه‌ای که استقبال گسترده واحدهای فناور و فعالان اکوسیستم نوآوری هرمزگان از آن، نشان داد نیاز جدی به چنین الگوهایی وجود دارد.

شکل‌گیری یک مدل مشارکتی در اکوسیستم نوآوری

مدیر مرکز رشد جامع پارک علم و فناوری هرمزگان یکی از نقاط قوت این تجربه را شکل‌گیری مشارکت میان بخش دولتی، بخش خصوصی و شرکت‌های فناور عنوان کرد و گفت: یکی از اتفاقات ارزشمند این مسیر، مشارکت بخش‌های مختلف در حمایت مالی و معنوی از برگزاری دوره‌ها بود.

به گفته صمصام‌پور، شرکت‌های موفقی که خودشان مسیر «ایده تا بازار» را در دل مرکز رشد و پارک طی کرده بودند نیز در برگزاری این برنامه‌ها به عنوان حامی و اسپانسر مشارکت کردند؛ موضوعی که از منظر شکل‌گیری یک اکوسیستم واقعی، برای پارک علم و فناوری هرمزگان اهمیت ویژه‌ای داشت.

وی ادامه داد: در ادامه این مسیر، توانستیم از دل همین مشارکت‌ها به یک مدل درآمدی و مشارکتی کم‌نظیر برسیم؛ مدلی که از یک سو امکان حضور و بهره‌گیری از تجربه بهترین‌های کشور را فراهم کرد و از سوی دیگر، موجب ارتقای کیفیت برنامه‌ها و تقویت مشارکت میان بازیگران مختلف اکوسیستم نوآوری هرمزگان شد.

فراتر از کارگاه؛ شکل‌گیری ارتباط مستقیم با فاندرها

این تجربه اما به برگزاری کارگاه‌های عمومی محدود نشد. در کنار این برنامه‌ها، جلسات B2Bو مشاوره‌های اختصاصی میان فاندرها و مدیران شرکت‌های مستقر در پارک علم و فناوری هرمزگان برگزار شد تا تجربه و دانش منتقل‌شده مستقیماً بر مسائل واقعی کسب‌وکارها اعمال شود.

صمصام‌پور با اشاره به نتایج این ارتباط‌ها بیان کرد: در برخی موارد، این ارتباط‌ها فراتر از انتقال تجربه رفت و زمینه شکل‌گیری همکاری‌های جدید و حتی سرمایه‌گذاری برخی فاندرها در تعدادی از واحدهای فناور پارک علم و فناوری هرمزگان را فراهم کرد.

به این ترتیب، تجربه منتقل‌شده در قالب یک سخنرانی یا کارگاه باقی نماند و در مواردی به ارتباط تجاری، همکاری و سرمایه‌گذاری تبدیل شد؛ مسیری که می‌تواند یکی از مهم‌ترین شاخص‌های اثربخشی چنین برنامه‌هایی باشد.

وقتی یادگیری از سالن کارگاه خارج شد

یکی دیگر از بخش‌های مهم این طرح، برگزاری تورهای فناوری در محل شرکت‌های برخی از بهترین فاندرهای کشور در تهران بود.در این تورها، واحدهای فناور هرمزگان این فرصت را پیدا کردند که از نزدیک با محیط واقعی فعالیت شرکت‌ها، مدل کسب‌وکار، فرآیندهای رشد، شیوه‌های مدیریت و چالش‌های توسعه آن‌ها آشنا شوند و به صورت مستقیم با مدیران و بنیان‌گذاران این مجموعه‌ها گفت‌وگو کنند.

مدیر مرکز رشد جامع پارک علم و فناوری هرمزگان معتقد است مشاهده مستقیم محیط کسب‌وکار و گفت‌وگوی بدون واسطه با افرادی که این مسیر را طی کرده‌اند، نوع متفاوتی از یادگیری را ایجاد می‌کند؛ یادگیری‌ای که ملموس‌تر و عمیق‌تر از یک دوره آموزشی معمولی است و امکان درک جزئیات مسیر رشد یک کسب‌وکار را در فضای واقعی فراهم می‌کند.

تبدیل تجربه به دارایی دانشی برای هرمزگان

در کنار برگزاری برنامه‌ها، موضوع مستندسازی تجربه‌ها و تبدیل آن‌ها به محتوای آموزشی نیز مورد توجه قرار گرفت.

صمصام‌پور در این باره می‌گوید: هدف ما صرفاً برگزاری یک رویداد و پایان دادن به آن نبود؛ بلکه می‌خواستیم تجربه‌های منتقل‌شده به یک دارایی دانشی برای اکوسیستم فناوری هرمزگان تبدیل شود تا امکان استفاده از این دانش در آینده نیز وجود داشته باشد.

از این منظر، برگزاری هر کارگاه تنها یک رویداد مستقل نبود، بلکه بخشی از فرآیند ایجاد و توسعه یک شبکه دانشی و ارتباطی میان شرکت‌های فناور هرمزگان و مدیران و بنیان‌گذاران موفق کشور محسوب می‌شد.

از یک مسئله در مرکز رشد تا یک الگوی قابل توسعه

مدیر مرکز رشد جامع پارک علم و فناوری هرمزگان در جمع‌بندی این تجربه تأکید می‌کند که این برنامه را نباید صرفاً مجموعه‌ای از کارگاه‌های آموزشی دانست.

به گفته وی، این طرح در واقع تلاشی برای ایجاد یک مدل انتقال تجربه و ایجاد ارتباط میان سرمایه، تجربه، بازار و شرکت‌های فناور بود؛ مدلی که از یک مسئله واقعی در مرکز رشد شکل گرفت و تلاش شد به الگویی قابل توسعه در سطح ملی تبدیل شود.

صمصام‌پور در پایان این تجربه‌نگاری می‌گوید: این مسیر یک نکته مهم را برای ما پررنگ‌تر کرد؛ برای ساختن یک اکوسیستم قدرتمند، همیشه لازم نیست همه‌چیز را از صفر بسازیم. گاهی کافی است بهترین تجربه‌های موجود را پیدا کنیم، آن‌ها را به یکدیگر متصل کنیم و در زمان درست، در اختیار کسانی قرار دهیم که بیشترین نیاز را به آن دارند.

روایت تجربه انتقال‌یافته از فاندرهای تراز اول کشور به هرمزگان، از همین نگاه آغاز شد؛ نگاهی که تلاش می‌کند به جای ساختن دوباره مسیرهای آزموده‌شده، تجربه موفق دیگران را به دانش، ارتباط، همکاری و فرصت تازه‌ای برای رشد شرکت‌های فناور تبدیل کند.